دستاورد پژوهشگران ایرانی و دانمارکی در ارزیابی خواص ارتقاءدهنده سلامت پوست
با حمایت مالی مرکز مطالعات و همکاریهای علمی بینالمللی طرح پژوهشی «ارزیابی خواص ارتقاءدهنده سلامت پوست (ضدپیری) و فعالیتهای زیستی نانوحاملهای لیپیدی حاوی آستازانتین استخراجشده طی فرآیند بازیابی سبز» طی قراردادی بین دانشگاه تربیت مدرس و این مرکز به سرپرستی آقای دکتر سید فخرالدین حسینی انجام شده است.
در این پژوهش، رویکردی نوین برای بازیابی و ارزشافزایی ضایعات صنایع فرآوری میگو ارائه شد که طی آن آستازانتین، یکی از قویترین آنتیاکسیدانهای طبیعی، از ضایعات میگو با استفاده از فناوریهای سبز شامل پیشتیمار مایکروویو و استخراج با سیال فوقبحرانی CO₂ استخراج گردید. نتایج نشان داد روغن استخراجشده دارای محتوای بالایی از آستازانتین، اسیدهای چرب چندغیراشباع و فعالیت آنتیاکسیدانی قابل توجه است. در ادامه، این عصاره ارزشمند در نانوحاملهای لیپیدی پیشرفته از نوع هگزوزوم کپسوله شد که بازده کپسولهسازی بیش از ۹۰ درصد، اندازه نانومتری مناسب و پایداری فیزیکوشیمیایی مطلوب را نشان داد.
در مرحله نهایی پروژه، اثرات زیستی و عملکردی نانوفرمولاسیون توسعهیافته در حوزه سلامت پوست مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد نانوکپسولهسازی آستازانتین موجب افزایش چشمگیر فعالیت آنتیاکسیدانی، بهبود پایداری اکسایشی، افزایش حدود سه برابری زیستدسترسی پس از هضم آزمایشگاهی و تقویت اثرات ضدپیری و روشنکنندگی پوست میشود. همچنین نانوحاملهای حاوی آستازانتین توانایی بالاتری در مهار آنزیمهای کلیدی مرتبط با پیری پوست (الاستاز، کلاژناز و تیروزیناز)، کاهش تشکیل ملانین و افزایش حفاظت در برابر پرتوهای فرابنفش نشان دادند. دستاوردهای این طرح علاوه بر انتشار چندین مقاله علمی در نشریات بینالمللی، زمینه توسعه نسل جدیدی از مکملهای غذادارویی و فرآوردههای آرایشی-بهداشتی مبتنی بر ترکیبات زیستفعال دریایی را فراهم کرده و گامی مؤثر در جهت توسعه اقتصاد زیستی و بهرهبرداری پایدار از ضایعات آبزیان به شمار میرود.